Tandhalslaesie of FORL bij de kat

Als katten dierenartsen zien we dat er tandhalslaesies ontstaan in de tanden of kiezen bij de kat. Eigenlijk is een tandhalslaesie een ouderwetse benaming de ziekte wordt nu FORL of ORL genoemd. FORL staat voor Feline Odontoclastische Resorptieve Laesies.

FORL is een progressieve aandoening, dit wil zeggen dat als de ziekte zich eenmaal openbaart bij 1 element er na verloop van tijd steeds meer tanden en kiezen aangetast zullen worden.

Waar en hoe…
De tanden en kiezen worden dan aangetast op de overgang van tandkroon (boven het slijmvlies) en tandwortel (onder het slijmvlies). De laesies ontstaan doordat tandoplossende cellen (odontoclasten) aangezet worden tot resorptie (afbreken) van het tandweefsel.

Symptomen…
Een tandhalslaesie herken je doordat net boven het tandslijmvlies een stukje bloederig weefsel zit. Het slijmvlies puilt in deze holte uit. Soms zie je echt een gat in de tand of kies. Tandhalslaesies verzwakken de tand of kies. De laesie kan tot aan of zelfs in de zenuwholte komen. Dit geeft hevige pijn, vergelijkbaar met kiespijn bij mensen. De kat weigert vaak om te eten. Er wordt met een scheve kop gegeten om de pijnlijke kant te ontzien. De tand of kies kan afbrokkelen en zelfs afbreken.

Soms is er al onder het slijmvlies een FORL begonnen en is dit alleen met een röntgenfoto zichtbaar te maken.

De FORL's kunnen in de bovenkaak en in de onderkaak voorkomen, in de tanden en de kiezen.

Samenvattend...

• Uit de mond stinken
• Overmatig speekselen
• Vermageren
• Niet willen eten
• Met een scheve kop eten
• Geen koude vloeistoffen willen drinken
• Plotseling stoppen met eten of drinken

Therapie…
Er zijn verschillende therapiën geprobeerd. Varierend van vullen met amalgaam, witte vullingen, speciale vullingen die tegen een vochtig milieu kunnen (glasionomeer), gebitsreiniging onder sedatie, daarna polijsten en preventieve fluorbehandelingen. Echter niets geeft verbetering en de odontoclasten blijven het tandweefsel afbreken. Bij afgebroken tanden of kiezen zie je vaak nog wortelresten zitten.

De enige afdoende therapie, om de kat pijnvrij te krijgen, is het trekken of extraheren van de aangetaste tand of kies. We gebruiken hiervoor een speciale elevator van Luxator. Deze snijdt de lamellen tussen het element en het slijmvlies van de tandkas rondom het element los en door daarna druk op het element te zetten wip je deze er zo uit. Kiezen boren we eerst doormidden. Dit moet omdat een kies meerdere wortels heeft.

Toekomst…
Er is op dit moment een onderzoek gaande bij de faculteit diergeneeskunde naar katten met FORL. Ze zoeken hiervoor katten die lijden aan een tandhalslaesie. Door dit onderzoek proberen ze de oorzaak van het ontstaan van tandhalslaesies te achterhalen.