Het Gingivitis-Stomatitis-Pharyngitis complex:

Steeds terugkerende slijmvliesontstekingen in de mond bij de kat.

Leeftijd...
Deze aandoening komt voor op alle leeftijden. Vaak beginnen de problemen al op jonge leeftijd ( jonger dan twee jaar) maar de meeste problemen zie je bij katten van middelbare leeftijd (7-8 jaar). Ook zien we in onze dierenkliniek opvallend veel Maine Coons en oosterse rassen met dit probleem. Siamezen, Oosterse Kortharen en Burmezen hebben opvallend vaak last van deze ziekte.

Wat is het precies?

Het complex bestaat uit 3 ziektes die gezamenlijk of apart kunnen voorkomen:

 1. Gingivitis of tandvlees ontsteking
Bij gingivitis is het tandvlees gezwollen, rood en bloedt gemakkelijk. Deze ontsteking verspreidt een onaangename geur waardoor de kat erg uit de bek kan stinken. Als gevolg van de ontsteking kan het tandvlees zich terugtrekken waardoor de tandhals en wortels zichtbaar worden. Wanneer de ontsteking zo uitgebreid is dat ook het onderliggende bot ontstoken raakt is er sprake van paradontitis.

2. Stomatitis of ontsteking van het wangslijmvlies

Als gevolg van tandsteen kan het slijmvlies van de wang ontstoken raken. Dit gebeurt met name ter hoogte van de molairen waar tandsteen het snelst ontstaat. De stomatitis bij het gingivitis - stomatitis - pharyngitis - complex blijft niet bij een kleine lokale ontsteking ter hoogte van een tand. De ontsteking kan zich zich over een groot deel van het slijmvlies van de wang uitbreiden.

3. Pharyngitis of slijmvliesontsteking van de mondholte
Hierbij raakt het slijmvlies achter in de mondholte ontstoken. Met name het zachte gehemelte en de slijmvliesomslag van boven- naar onderkaak achter in de bek kunnen enorm ontstoken raken. Dit proces is erg pijnlijk voor de kat en ze zullen dan ook vaak stoppen met eten.

Deze hele erge ontsteking van de mondholte wordt ook wel faucitis genoemd.

Deze ontsteking is karakteristiek voor het complex en is er vaak de oorzaak van dat een eigenaar met de kat naar een dierenarts gaat: de kat wil namelijk niet meer eten door de pijn.

 De symptomen zijn:

• Stinken uit de bek
• Kwijlen en speekselen
• Met een scheve kop eten, omdat het pijnlijk is
• Niet willen eten en vermageren
• Pijnlijke bek bij open doen
• Humeurig zijn

Oorzaken kunnen zijn:

• Tandplak en tandsteen
• Afgebroken tanden en kiezen (eventuele wortelresten)
• Tandhalslaesies
• Verminderde weerstand door bijvoorbeeld een virusziekte als kattenaids ( lees verder over FIV...), leucose (lees verder over FeLV...) en Calicivirus
• In een aantal onderzoeken komt naar voren dat 90-95 % van de gevallen met deze problemen een Calicivirus infectie doormaakt of heeft doorgemaakt. We hebben diverse katten laten onderzoeken op Calicivirus en in al die gevallen was de kat positief op het Calicivirus, er was dus op dat moment een infectie met het Calicivirus.
• Voedingsallergie
• Atopie (allergie)
• Idiopathisch (dat wil zeggen dat er geen oorzaak aan te wijzen is)

Diagnose
De diagnose wordt gesteld door een inspectie van de mondholte. Omdat de behandeling afhankelijk is van de onderliggende oorzaak is een aanvullend onderzoek vaak noodzakelijk, zoals een bloedonderzoek om kattenaids en leucose uit te sluiten.

Behandeling...
Afhankelijk van de ernst van de verschijnselen wordt een behandelplan opgesteld. De behandeling bestaat uit diverse stappen. Deze varieren van het schoonmaken van het gebit tot het trekken van alle tanden en kiezen.

Tandsteenbehandeling...
Omdat de aandoening meestal gepaard gaat met flinke tandsteen vorming is een professionele gebitsreiniging vaak de eerste stap in de behandeling. Onder sedatie wordt het gebit schoongemaakt met een ultrasoon trilapparaat en daarna gepolijst. Losse en ernstig aangetaste elementen worden volledig verwijderd, eventueel worden röntgenfoto's gemaakt. Hierna wordt er antibioticum en nsaid's gegeven om de mondholte zoveel mogelijk tot rust te brengen. Tot slot moet de vorming van nieuw tandsteen zoveel mogelijk worden voorkomen.

En als er weinig tandsteen aanwezig is ...
Als de ontsteking niet gepaard gaat met veel tandsteen en na een antibioticumkuur  en nsaid's weer terugkomt dan adviseren we om alle kiezen te trekken.

Corticosteroïden niet te snel geven...
Er worden nog wel eens ontstekingsremmende medicijnen zoals corticosteroiden gegeven.
DIT ZAL IN EERSTE INSTANTIE EEN STERKE VERBETERING GEVEN gedurende korte tijd !

Naar ons idee is het beter om geen corticosteroiden te geven voordat de kiezen getrokken zijn. Deze medicijnen remmen de ontsteking sterk af, maar op langere termijn werken ze averechts. Ze zullen eerder in de hand werken dat het probleem blijft terugkomen en in sterke mate aanwezig zal blijven nadat alle kiezen getrokken zijn.

 Alle kiezen trekken
Wanneer een ontsteking ondanks de ingestelde therapie telkens blijft terugkomen kunnen het beste alle kiezen en eventuele kiesresten getrokken worden. Meestal blijven de klachten na deze ingreep weg. Een eigenaar ziet vaak erg op tegen deze ingreep, maar de resultaten zijn zo goed dat we de meeste eigenaren wel over de streep kunnen krijgen. Natuurlijk kan een kat ook zonder kiezen gewoon eten.

Vaak zie je de dag van de operatie dat de pijn zodanig weg is dat de kat weer wil eten. Eigenaren vertellen vaak dat de kat enorm opgeknapt is en veel levendiger is nadat de kiezen getrokken zijn.

Interferon...
Katten kunnen baat hebben bij een immunostimulerend (oftewel weerstand verhogend middel). Virbagen Omega Interferon van Virbac geeft bij sommige katten goede resultaten. Vooral katten die een Calicivirus infectie hebben. We injecteren een laagje Virbagen Omega langs de slijmvliesonteking indien we dat nodig achten.