Home arrow Konijn arrow Gebitsproblemen arrow Kaak abces

Een abces aan de kaak tgv van tand of kiesproblemenAbces aan de onderkaak bij een konijn. Foto www.dierengebit.nl

Een abces kan zich ontwikkelen door een tand of een kiesprobleem. Dit kan een veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een breuk of door losse tanden of kiezen. Het los komen te staan komt door een verkeerde voeding (zie onze pagina over verkeerde voeding ....) Door voedingsfouten kan er een tekort aan calcium (osteoporose) ontstaan, zodat het bot van de kaken zachter wordt. De tanden en kiezen kunnen los komen te zitten in de tandkas en er kan een ontsteking aan de wortel ontstaan.

symptomen...
Bij konijnen kan er door kiesproblemen een abces aan de onderkaak ontstaan. Het konijn heeft dan een bult bij de onderkaak die steeds groter wordt. Ook zie je vaak dat het konijn minder goed eet en minder actief is.

We zullen op deze pagina de onderkaak problemen bij een konijn bespreken. Bij problemen aan de bovenkaak zie je vaak dat er overmatige ooguitvloeiing of dacryocystitis ontstaat. Lees verder over problemen van kiezen aan de bovenkaak...

Diagnose van een onderkaakabces bij het konijn...
De diagnose wordt gesteld door de bult aan te prikken en te ontdekken dat er pus in de bult zit. Een abces is een met pus gevulde holte. Bij konijnen is het abces vaak gevuld met dikke kaasachtige pus, pasteurella bacteriën zijn meestal de oorzaak.

Behandeling onder sedatie...
De behandeling zal bestaan uit een grondige inspectie van de bek onder sedatie. Gezocht wordt naar afgebroken tanden of kiezen. Ook zal er p het abces gedrukt worden om te zien of er pus langs de tanden of kiezen omhoog komt.

Kiesprobleem bij een konijn. Links is een afwijkende kies te zien, rechts is het normaal beeld.

Klik op de foto voor de uitleg. Op de linkerfoto is een afwijkende kies van de onderkaak te zien.

Röntgenfoto...
Als het probleem niet gelijk duidelijk is maken we een röntgenfoto van de schedel. De stand van de kiezen en tanden en een eventuele breuk is goed te zien. Ook kan de ontsteking zo uitgebreid zijn dat er nieuw gevormd bot te zien is. Er worden meerdere opnames gemaakt, het is belangrijk om de schedel in diverse standen te draaien om een goed beeld te krijgen.

Trekken van tanden of kiezen...Kies trekken of extractie bij een konijn. Foto www.dierengebit.nl
De kies of kiezen die het probleem geven worden getrokken. We gebruiken hiervoor speciaal door ons aangepaste luxatoren en elevatoren. Hiermee kun je tussen de kiezen komen en ze losprepareren. Hierna worden ze met een extractietang getrokken. De mond is vrij smal en je hebt weinig ruimte om te werken.

Wij adviseren aan dierenartsen die geen ervaring hebben met kiesextracties bij het konijn om alleen kiezen te trekken die loszitten.

De tegenoverliggende kies of kiezen aan de onderkaak hoeven niet getrokken te worden. Onze ervaring is dat deze kies niet zal groeien, ondanks dat er geen kies is waarop hij zal moeten slijten. Het lijkt erop dat er druk op de kies uitgeoefend moet worden om uit te groeien. Voor de zekerheid laten we konijnen na een paar weken en maanden terugkomen om de kiezen te controleren.

Abces aan een onderkaak bij een konijn. Het konijn heeft ook scheve kiezen.Bacteriële kweek en antibiogram...
Voordat we de oorzaak behandelen, bijvoorbeeld een slechte kies of tand, wordt het abces steriel geopend. Pus uit het abces wordt met een swab (een soort wattenstaaf) in een speciale medium gebracht om na te gaan welke bacterie het abces veroorzaakt. In een laboratorium bij de faculteit Diergeneeskunde wordt deze kweek uitgevoerd en ze testen gelijk welk antibioticum geschikt is om deze bacteriën te bestrijden.

Abces openen en schoonmaken...
Het is van groot belang dat het abces grondig schoongemaakt wordt. Het abces wordt zo ruim mogelijk opengelegd en alle pus wordt weggehaald,

We lepelen het abces uit met een scherpe lepel.
De holte wordt daarna niet uitgespoeld. 

Afhankelijk van hoe groot het abces is en op welke plaats het zit wordt één van de volgende behandelingen ingezet:

Behandeling met zalf....
De huidwond wordt ruim opengelegd en de wond wordt zolang mogelijk open gehouden. Dit heet met een mooi woord marsupialisatie (= operatie waarbij een cyste of abces (holte met vocht, al dan niet geïnfecteerd) wordt leeggemaakt en open blijft, zodat het vocht kan blijven aflopen).

Twee keer per dag wordt er zalf in de wond ingebracht en de korst die gevormd wordt wordt iedere dag weggehaald.

Behandeling met calciumhydroxide...
Calciumhydroxide (CaOH) wordt in de tandheelkunde gebruikt om nieuw tandweefsel te laten vormen. Het wordt vaak gebruikt bij wortelkanaalbehandelingen. Door de CaOH wordt een hoge PH wordt, hierdoor gaan bacterien dood. Als CaOH ingehecht wordt moet dit na een week of 2 weer verwijderd worden.  

We hebben Calciumhydroxide vaak gebruikt maar vinden deze behandeling geen succes. Het geeft vaak meer reactie dan dat je zou willen zien.

Behandeling met een doxycyclinegel...
We heben een tandheelkundig materiaal waarin doxycycline (een antibioticum) opgelost is en waaruit de doxycycline langzaam vrij komt. Dit materiaal is ideaal om in te hechten in een schoongemaakte holte van een abces.

konijn kies probleem en tandprobleem. klik op de foto voor uitleg.

Bovenstaande foto: er is een tand en een kiesprobleem. Klik op de foto voor uitleg.

Nabehandeling...
De nabehandeling zal bestaan uit een antibioticum, eventueel een antibioticumzalf en een pijnstiller. Er wordt een antibioticum gegeven in afwachting van de uitslag van de bacteriële kweek en het antibiogram. Indien het gegeven antibioticum niet goed is wordt deze aan de hand van de uitslag aangepast. Ook zal het konijn indien het niet uit zichzelf eet gedwangvoederd moeten worden.
Gedurende een paar dagen na de behandeling geven we een pijnstiller. We gebruiken hiervoor het pijnstillende en ontstekingsremmende middel meloxicam. De pijnstiller om te voorkomen dat het konijn een stille darm krijgt.

Welk antibioticum is geschikt voor een abces bij het konijn...Duplocilline injectie onderhuids gegeven is veilig te gebruiken bij het konijn.
We gebruiken onderhuidse Penicilline injecties
(deze worden om de dag gegeven meestal 4 weken of zelfs een paar maanden) en lokaal wordt een oxytetraoogzalf gebruikt voor in de wond.

De normaal gangbare antibiotica die bij het konijn gebruikt worden zijn niet geschikt om te gebruiken voor de behandeling van abcessen!

BO en ABG
Het is belangrijk om door middel van een bacteriële kweek (BO) na te gaan welke bacterie(n) er in het abces voorkomen en met een antibiogram welk antibioticum er tegen die bacterie(n) werkt. We hebben bijgehouden welke bacteriën er vaak voorkomen. De meest voorkomende bacterien zijn: Anaerobe bacteriën.  Daarnaast worden ook af en toe Pasteurella multocida, Staphylococcus intermedius, Clostridium en Actinomyces gevonden.
 
Echter anaerobe bacteriën worden veruit het meest gekweekt.

Trimethoprimsulfa (Bactrimel, Sulfatrim Drops, etc.) dringt niet in abcessen door en wordt zelfs afgebroken door pus, dit moet dus niet gebruikt worden!
Enrofloxacine (Baytril, Enrofloxaral Drops, etc.) werken niet tegen anaerobe bacteriën. Deze anaerobe bacteriën komen vaak voor bij konijnenabcessen.

Bicillin
De penicilline injectie die we geven is Duplocilline. Een zogenaamde Bicillin omdat er twee soorten penicillines inzitten namelijk: procaïnepenicilline en benzathinepenicilline. We hebben als dierenartsen van Dierenkliniek WIlhelminapark in Utrecht meer dan 200 konijnen ermee behandeld. We hebben nooit dysbacteriose gezien, omdat we het subcutaan injecteren of laten injecteren. Bij 3 konijnen is er een soort vetnecrose onderhuids (= hard vetweefsel) ontstaan die wegtrok na het stoppen van de injecties.

Oraal (via de mond) mag er nooit penicilline aan het konijn gegeven worden, als het in de darmen terecht komt ontstaat er namelijk dysbacteriose.