Een konijn met een traanoog of ooguitvloeiing door calcium tekort...

Dacryocystitis is een ontsteking van het traanzakje en de traanbuis. Deze ontsteking kan ooguitvloeiing veroorzaken. Vaak is een kiesprobleem verantwoordelijk voor het ontstaan van de ooguitvloeiing. De traanbuis kan door kieswortel problemen dichtgedrukt of ontstoken raken. De traanbuis loopt vanaf het onderooglid naar de neusholte, aan het begin zit een verbreding en dit wordt het traanzakje of saccus lacrimalis genoemd.

Oorzaak...
De traanbuis kan dichtgedrukt raken door: een ontsteking of abces door een bijvoorbeeld een breuk van een kies. Een andere oorzaak is doordat er een ontsteking ontstaat door losliggende kiezen. De kiezen kunnen ook de verkeerde kant uitgroeien. In plaats van dat ze naar beneden groeien en op de onderliggende kiezen afslijten groeien ze naar boven het kaakbot in. De los liggende kiezen en de verkeerde groei worden veroorzaakt door een verkeerde voeding
(lees verder over verkeerde voeding ....).

Door voedingsfouten kan er een tekort aan calcium (osteodystrofie) ontstaan, zodat het bot van de kaken zachter wordt. De tanden en kiezen komen los te zitten in de tandkas en er kan een ontsteking aan de wortelpunt ontstaan. Ook kan het bot zo zacht worden dat de verankering van de kieswortel in het bot weg is en de kieswortel wordt dan als het ware naar boven gedrukt de bovenkaak in. Zie foto hieronder. Op de rechterfoto zijn twee kiezen blauw gemaakt die een sterk afwijkende ligging hebben. De kies die naar boven steekt (rechter plaatje) hebben we uiteindelijk ook kunnen trekken.

Symptomen...
Bij konijnen kan er door kiesproblemen ook een abces aan de onderkaak ontstaan. Het konijn heeft dan een bult bij de onderkaak die steeds groter wordt. Ook zie je vaak dat het konijn minder goed eet en minder actief is. Lees verder over problemen van kiezen aan de onderkaak...

We zullen op deze pagina de bovenkaak problemen bij een konijn bespreken. Bij problemen aan de bovenkaak zie je vaak dat er overmatige uitvloeiing of dacryocystitis ontstaat. Uit het oog komt een wittige substantie die over de ooglidrand loopt. De huid onder het oog kan ontsteken en de haren kunnen gaan klitten.

Behandeling...
Onder sedatie zal de bek geinspecteerd worden. Om een goed beeld te krijgen worden er ook röntgenfoto van de schedel gemaakt. De stand en de plaats van de kiezen en tanden en een eventuele breuk is goed te zien. Er worden meerdere opnames gemaakt, het is belangrijk om de schedel in diverse standen te draaien om een goed beeld te krijgen.

Spoelen van de traanbuis...

We spoelen de traanbuis vanuit de traanbuisopening in het onderooglid met een spoelvloeistof door. Deze vloeistof bevat een antibioticum in een fysiologisch oplossing. Je kan zien dat er wittig materiaal uit de traanbuisopening bij het oog gespoeld wordt en dat het uit het neusgat loopt. Als nabehandeling krijgt het konijn oogdruppels om de traanbuis te behandelen.

Het trekken van een kies...
De kies of kiezen die het probleem geven worden getrokken. We gebruiken hiervoor speciale voor ons gemaakte luxatoren en elevatoren. Hiermee kun je tussen de kiezen komen en ze losprepareren. Daarna worden ze met een extractietang getrokken. De mond is vrij smal en je hebt weinig ruimte om te werken.

Wij adviseren aan dierenartsen die geen ervaring hebben met kiesextracties bij het konijn om alleen kiezen te trekken die loszitten.

De tegenoverliggende kies of kiezen aan de onderkaak hoeven niet getrokken te worden. Onze ervaring is dat deze kies niet zal groeien, ondanks dat er geen kies is waarop hij zal moeten slijten. Het lijkt erop dat er druk op de kies uitgeoefend moet worden om uit te groeien. Voor de zekerheid laten we konijnen na een paar weken en maanden terugkomen om de kiezen te controleren.

Bacteriële kweek en antibiogram...
Voordat we de oorzaak behandelen, bijvoorbeeld een slechte kies of tand, wordt het abces steriel geopend. Pus uit het abces wordt met een swab (een soort wattenstaaf) in een speciale medium gebracht om na te gaan welke bacterie het abces veroorzaakt. In een laboratorium bij de faculteit Diergeneeskunde wordt deze kweek uitgevoerd en ze testen gelijk welk antibioticum geschikt is om deze bacteriën te bestrijden.

Abces openen en schoonmaken...
Het is van groot belang dat het abces grondig schoongemaakt wordt. Het abces wordt zo ruim mogelijk opengelegd en alle pus wordt weggehaald, met een scherpe lepel schrapen we de randen van het abces schoon. Er wordt niet nagespoeld met fysiologische zoutoplossing, waterstofperoxide of betadine oplossing.

Afhankelijk van hoe groot het abces is en op welke plaats het zit wordt één van de volgende behandelingen ingezet:

Behandeling met zalf....
De wond kan vaak niet met zalf behandeld worden, een eigenaar krijgt diep in de mond geen zalf in het gat. Zie foto hiernaast. Indien nodig worden aangetaste kiezen getrokken.
Het gat in het mondslijmvlies wordt weer dicht gehecht. Als het mogelijk is maken we een opening naar de huid. Indien er een opening in de huid gemaakt kan worden, bijvoobeeld onder het oog, dan kan er wel gezalfd worden met een antibioticumzalf. Dit heet met een mooi woord marsupialisatie (= operatie waarbij een cyste of abces (holte met vocht, al dan niet geïnfecteerd) wordt leeggemaakt en open blijft, zodat het vocht kan blijven aflopen).

Behandeling met calciumhydroxide...
Calciumhydroxide (CaOH) wordt in de tandheelkunde gebruikt om nieuw tandweefsel te laten vormen. Het wordt vaak gebruikt bij wortelkanaalbehandelingen. Wij gebruikten het omdat door de CaOH een hoge PH gevormd wordt, hierdoor gaan bacterien dood. Als CaOH ingehecht wordt moet dit na een week of 2 weer verwijderd worden. Het konijn moet hier weer voor onder verdoving. We gebruiken het niet meer omdat het meer reactie gaf dan ons lief was.

Behandeling met een doxycyclinegel...
We heben een tandheelkundig materiaal waarin doxycycline (een antibioticum) opgelost is en waaruit de doxycycline langzaam vrij komt. Dit materiaal is ideaal om in te hechten in een schoongemaakte holte van een abces. Het slijmvlies van de mond wordt dichtgehecht nadat de gel aangebracht is.

Welk antibioticum is geschikt voor een abces bij het konijn...

 of zelfs een paar maanden) en lokaal wordt een oxytetraoogzalf gebruikt voor in de wond.

De normaal gangbare antibiotica die bij het konijn gebruikt worden zijn niet geschikt om te gebruiken voor de behandeling van abcessen!

BO en ABG
Het is belangrijk om door middel van een bacteriële kweek (BO) na te gaan welke bacterie(n) er in het abces voorkomen en met een antibiogram welk antibioticum er tegen die bacterie(n) werkt. We hebben bijgehouden welke bacteriën er vaak voorkomen. De meest voorkomende bacterien zijn: Anaerobe bacteriën. Af en te worden er ook Pasteurella multocida. Maar ook Staphylococcus intermedius, Clostridium en Actinomyces gevonden.

 

Echter anaerobe bacteriën worden veruit het meest gekweekt.

Trimethoprimsulfa (Bactrimel, Sulfatrim Drops, etc.) dringt niet in abcessen door en wordt zelfs afgebroken door pus, dit moet dus niet gebruikt worden!
Enrofloxacine (Baytril, Enrofloxaral Drops, etc.) werken niet tegen anaerobe bacteriën. Deze anaerobe bacteriën komen vaak voor bij konijnenabcessen.

 

Bicilline

De penicilline injectie die we geven is Duplocilline. Een zogenaamde Bicilline omdat er twee soorten penicillines inzitten namelijk: procaïnepenicilline en benzathinepenicilline. We hebben als dierenartsen van Dierenkliniek Wilhelminapark in Utrecht meer dan 200 konijnen ermee behandeld. We hebben nooit dysbacteriose gezien, omdat we het subcutaan injecteren of laten injecteren. Bij 3 konijnen is er een soort vetnecrose onderhuids (= hard vetweefsel) ontstaan die wegtrok na het stoppen van de injecties.

Oraal (via de mond) mag er nooit penicilline aan het konijn gegeven worden, als het in de darmen terecht komt ontstaat er namelijk dysbacteriose.